Tomiki Aikido

Aikido
Dojos

Inleiding

Aikido is een Japanse verdedigingsport die in zijn oorsprong is afgeleid van de krijgskunsten van de samurai. Rond de eeuwwisseling zijn die strijdwijzen omgevormd tot vele moderne sporten, zoals judo, karate, kendo en aikido. Het Aikido, zoals wij dat nu kennen, is ontwikkeld door Morihei Ueshiba en later verder ontwikkeld door Kenji Tomiki.

De geschiedenis van Tomiki Aikido

Aikido is in de eerste helft van de 20e eeuw ontwikkeld door Morihei Ueshiba (1883-1969). De bakermat van het Tomiki Aikido is de Waseda-aikidoclub. Waseda is één van de grote en belangrijke universiteiten van Tokyo, die een aantal prominente judoka's heeft opgeleverd, waaronder Tomiki zelf.

In het begin werd de aikidoclub nog gevormd door judoleden, maar toen het Aikido zich steeds meer begon te verspreiden over Japan is de Japan Aikido Association (JAA) opgericht. Kenji Tomiki (1900-1979) is dus begonnen als Judoka, waar hij een leerling was van de grondlegger van het Judo: Jigoro Kano. Het Aikido heeft hij van Ueshiba geleerd. Op latere leeftijd is hij steeds meer zijn eigen stijl gaan ontwikkelen, waarbij hij onder andere de nadruk legde op het toepassen van de technieken in een wedstrijdvorm: randori. Rond 1960 kreeg het Tomiki Aikido echt vorm.

Kenmerk van Tomiki Aikido: de twee wegen

Kenji Tomiki was een nuchter en realistisch mens, zowel in het dagelijks leven als in zijn benadering van Aikido. Wel met idealen, maar niet om het middel zelf, maar om het doel: zelfperfectie. Dit doel is volgens hem via meerdere wegen te bereiken. Toch is het zo dat Tomiki het van belang vond om slechts een beperkt aantal wegen te volgen. Deze methodiek heeft hij over genomen van de grondlegger van het Judo: Kano. Via twee methoden (wegen) naar het doel.

1. het kata (de vorm) zoals ook Ueshiba dat verstond. Een beperkt aantal geselecteerde oefeningen gegroepeerd in een aantal kata's, vooral bedoeld om je techniek te perfectioneren. Een kata is een prima manier om te laten zien dat je een techniek begrijpt. Vooral voor beginners is het een goede manier om snel wat vertrouwd te raken met aiki-technieken.
2. het randori (vrije oefening) als aanvulling op dat systeem. Ook voor de vrije oefening was een beperking opgelegd. Een zeventiental basistechnieken zijn voor deze oefening geschikt gemaakt. Deze vrije oefening is bedoeld om de technieken te leren toepassen bij wisselende omstandigheden. Het gaat hier niet om een voorgeschreven aanval, maar je tegenstander valt met een variatie in aanvallen aan. Daarbij zal ook de timing en snelheid steeds varieren.

De 3 basisprincipes van Tomiki Aikido

Bij alle trainingsvormen, of dat nu een kata of een vrije oefening is, staan de basisprincipes van het Aikido centraal. Tomiki hanteert daarbij met 3 principes de judobenadering: natuurlijke houding, balansverstoring en het principe van meegeven (harmonie!)

1. Natuurlijke houding. Hierbij gaat het vooral om eigen balans. Hoe kun je een aanvaller werpen of onder controle houden als je zelf niet in stevig in je schoenen staat? Dit geldt natuurlijk niet alleen voor het aikido, maar ook voor het dagelijks leven. Als je zelf lekker in je vel zit (in balans bent) gaat de rest een stuk eenvoudiger.
2. Balansverstoring. De balansverstoring wordt gezien als de opening (het begin) van elke techniek. Door de tegenstander af te leiden of op het verkeerde been te zetten door zijn balans te verstoren, heb je net die fractie van een seconde voorsprong om goed je techniek in te kunnen zetten.

3. Harmonie. De kracht van de tegenstander wordt gebruikt, niet tegen gewerkt. Door mee te geven in de beweging van de aanvaller, wordt de verdedigende techniek des te sterker. In eerste instantie zal de aanvaller niet eens door hebben dat jij als verdediger het initiatief over neemt. Voor hij (zij) het weet heb je hem onder controle.

Tomiki Aikido in Nederland

Een eerste poging om Tomiki Aikido in Nederland te introduceren verzandde door gebrek aan belangstelling. De internationale judoscheidsrechter John Bontje startte in 1968 met het geven van Aikido lessen, maar na een paar jaar moest hij zijn inspanningen stopzetten.
Begin 1975 kreeg het Tomiki Aikido echter wel vaste grond onder de voeten.

Op twee plaatsen in Den Haag, bij sportschool Bontje en SV Kian Schi werd door Frits van Gulick de basis gelegd voor de ontwikkelingen van deze sport in Nederland. Hij werd daarbij in eerste instantie geassisteerd door Marcel Sa en later door Mel Cooper.

In 1989 is de jonge Aikidovereniging Ryo Do Kai opgericht, waar Frits van Gulick nog steeds les geeft. De club is in feite een fusie van de drie afdelingen bij de clubs in Den Haag en Leidschendam. Het samenwerkingsverband tussen die secties en het gezamelijk deelnemen aan internationale wedstrijden stamt al vanaf het begin van Tomiki Aikido in Nederland, 1975.

Veel gebruikte Japanse woorden

Aikido is en blijft een Japanse sport. Veel woorden, termen en namen van technieken zijn dan ook in het japans. Om u hier een indruk van te geven hebben we een lijst gemaakt met de meest gebruikte Japanse termen.
Tellen in het Japans:

ichi	1	roku	6
ni	2	shichi	7
san	3	hachi	8
shi	4	kyu	9
go	5	jü	10

Veel gebruikte woorden tijdens de training:

Seiretsu	Opstellen
Taisö	Warming-up / gymnastiek
Ukemi	Valbreken
Zempo	Voorover
Yoko	Zijwaarts
Ushiro	Achterwaarts
Migi	Rechts
Hidari	Links
Tegatana	Houdingsoefening, hand als zwaard
Kuzushi	Balansverstoren
Jodan	Hoog / ooghoogte
Chudan	Midden / borsthoogte
Gedan	Laag / kniehoogte
Tai-sabaki	Lichaam verplaatsen / ontwijken
Hajime	Begin
Yame	Einde

Meer informatie

Over Tomiki Aikido is nog veel meer uit te leggen. Het probleem hierbij is alleen dat u het beste zult begrijpen wat Aikido is door het zelf een keer te doen. Kom dus gewoon een keer trainen!